“Positionering toezicht is niet zozeer staatsrechtelijk als wel cultureel probleem”

15 Jan

Er zijn nog steeds redenen om zorgen te hebben over de onafhankelijkheid van inspecties in Nederland, vindt toezicht-expert Ferdinand Mertens. Maar daarbij gaat het hem veel minder om de staatsrechtelijke positie dan om iets anders:  “De culturele verwevenheid tussen inspecties en ministers is een sluipmoordenaar.”DEN HAAG-FERDINAND MERTENS-PORTRET

Mertens pleitte eerder al voor wetgeving over inspecties, maar zegt daarbij dat het uiteindelijk “geen staatsrechtelijk maar cultureel probleem is”. Hij vreest met name voor een te grote verwevenheid van inspecties en  ministeries. Een inspectie hoort dan ook afstand te bewaren tot het departement. “In een ministerie telt alleen beleid.”

“Inspecteurs gaan niet naar feesten van scholen, om ‘regulatory capture’ te voorkomen. Maar een inspecteur-generaal zit niet alleen in de bestuursraad maar ook in  de kantine van het ministerie. Het gevaar is dat je alleen maar iets zegt waarvan je weet dat het geen pijn doet. Het is heel menselijk dat je dat zelf niet door hebt. Organisaties zijn denkfabrieken maar ook denkgevangenissen. Groepsdenken is een eigenschap van organisaties – dat is onvermijdelijk en in een bepaald opzicht ook goed.”

Een inspecteur-generaal  moet geen rivaal van de minister zijn, zegt Mertens, die leiding gaf aan inspecties van het onderwijs en van Verkeer & Waterstaat. Een toezichthouder moet zich niet bemoeien met de politiek, een bewindspersoon zou zich in eerste instantie verre moeten houden van concrete casuïstiek. “De inspecteur-generaal moet de inhoudelijke taal van het vak spreken.”

Tweeluik

Dit is het tweede deel en laatste deel van een interview met Ferdinand Mertens, nu programmaleider toezichtopleidingen bij de Nederlandse School voor het Openbaar Bestuur. Klik hier voor het eerdere bericht in dit tweeluik.

ToezichtTafel

Aan de ToezichtTafel willen we samen-werken aan super-visie. Het kabinet werkt aan een reactie op het WRR-rapport

Praat mee. Hoe onafhankelijk moet een toezichthouder zijn? En wat is er nodig om de onafhankelijkheid te borgen?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: