Diner Pensant: “Toezicht is als een relatie”

6 Mei

Natuurlijk kwamen ook de te hooggespannen verwachtingen van publiek en politiek te sprake, maar het draaide tijdens het Diner Pensant van de ToezichtTafel toch vooral om de vraag hoe het toezicht zelf beter zou kunnen. “Toezicht is als een relatie; je moet er aan blijven werken. Het is nooit af.”

20140506-094002.jpgDe zestien deelnemers, van binnen en buiten het toezicht, bespraken op 23 april wat er in een derde kaderstellende overheidsvisie op toezicht zou moeten staan. Het werd een gesprek over verwachtingen, over positioneren en over functioneren van toezicht.

“Vertrouwen is uit, dat woord doet het niet meer”, zei een van de deelnemers, die de discussie voerden op basis van de zogenaamde Chatham Rules. Mensen redeneren vanuit de vraag: “What is in it for me?”

“Een burger is een calculerende burger en neemt bewust bepaalde risico’s. Toezicht moet er toe leiden dat burgers zijn beschermd tegen “onbezonnen” acties.”

Overheidstoezicht moet de elementaire veiligheid waarborgen, de aard en de mate waarin wordt bepaald door de mate waarin een burger een eigen zelfstandige afweging kan maken om een product of dienst af te nemen.

“Toezicht heeft altijd te maken met een frictie tussen wat de maatschappij verwacht en de overheid kan waarmaken.”

En er is een paradox:

“We accepteren niet meer dat we doodgaan en we willen dat de overheid daarvoor zorgt maar die mag zich niet met ons bemoeien.”

Ruimte

Een toezichthouder moet waar mogelijk ruimte geven. Maar wanneer is dat mogelijk? Waar een gemeenschappelijk belang wordt gedeeld door overheid, bedrijf en klant, is zelfregulering werkbaar. Dan is minder toezicht nodig. Maar toezichthouders zien hier ook een spanningsveld: zijn bedrijven in staat en bereid om elkaar de maat te nemen?

Zondebok

Een toezichthouder is de zondebok als dat zo uitkomt, maar moet vooral niet de rol van slachtoffer spelen. Zij moeten inzetten op versterking van hun kennis en vakmanschap, juist nu er, door bezuinigingen, meer generalisten dan specialisten actief lijken te zijn.

Geloofwaardig

Een toezichthouder moet vooral ook geloofwaardig zijn en “enigszins voorspelbaar”. Burgers en bedrijven onder toezicht moeten je doel kennen. En ze moeten de tijd krijgen om daar te komen.

“Toezichthouder, objectiveer je subjectieve criteria: leg uit wat goed is (en wat niet), in ieder geval zodra je het weet.”

Positie

De onafhankelijkheid van toezicht zit meer in personen dan in structuren. “Toezichthouders moeten eigenwijze bestuurders hebben.” Zij moeten bij voorkeur niet uit een ministerie komen. Benoemingen via de Algemene Bestuursdienst kunnen ervoor zorgen dat de top van inspecties “uniform gericht” zijn op de politiek. Ook aan de ToezichtTafel klonk het pleidooi om de positie van de inspecteur-generaal wettelijk te verankeren.

Verleiding

Een toezichthouder moet ook de verleiding weerstaan om gemakkelijk te scoren: “Ga niet te snel mee met de pers”. Je dient altijd een verdedigbaar verhaal te hebben: een heldere risico-analyse, duidelijke afwegingen. Wat doe je wel, wat doe je niet?

“Goed toezicht houden is tegen de stroom van belangen in roeien. In sommige gevallen is het belangrijk een case te maken, ook al krijg je de hele wereld over je heen.”

20140506-090735.jpg

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: