Raad van State botst met kabinet over intern toezicht in semipublieke sectoren

10 Jul

Interne toezichthouders in zorg, onderwijs en volkshuisvesting moeten primair het belang van hun organisatie dienen, niet het publieke belang en de dienstverlening aan de burger. Dit schrijft de Raad van State, die zich hiermee keert tegen een eerder standpunt van het kabinet.

Minister Kamp (EZ) schreef eind 2014 dat raden van toezicht “ten principale geroepen zijn om de dienstverlening aan de burgers centraal te stellen in hun toezicht op de instelling”. De Raad van State “is thans voor het eerst in de gelegenheid te reageren op het standpunt”. En het adviesorgaan is het er volstrekt niet mee eens:

“Van een interne toezichthouder bij een privaatrechtelijk rechtspersoon kan immers niet worden verlangd dat hij het belang van de rechtspersoon ondergeschikt maakt aan het publieke belang. () Het feit dat sprake is van een privaatrechtelijke rechtspersoon met een publieketaak die (deels) met publiek geld wordt gefinancierd, maakt dit niet anders. Indien de overheid dit wel anders wenst, dan dient hij die taak dooreen publiekrechtelijk orgaan te doen uitvoeren. Bij privaatrechtelijke rechtspersonen in de semipublieke sector wordt het publieke belang gediend door te voldoen aan het statutaire doel, aangezien daarin in de regel het publieke belang verweven is.

Meldplicht

De Raad van State ventileert de kritiek in het advies over een wetsvoorstel dat de bestuurskracht van onderwijsinstellingen moet versterken. Daarin stond ook een meldplicht voor interne toezichthouders aan de Inspectie van het onderwijs bij een vermoeden van wanbeheer. Volgens het adviesorgaan past deze meldplicht niet bij de taak en verantwoordelijkheid van de interne toezichthouder binnen een rechtspersoon. De Raad van State vreest “actief handelen van de Inspectie terwijl de interne toezichthouder aan zet is”.

In de reactie relativeert minister Bussemaker van Onderwijs het verschil van mening.

“Met de Afdeling ben ik () van mening dat het belang van goed onderwijs niet op voorhand doorslaggevend is binnen het geheel van belangen van de rechtspersoon. De interne toezichthouder als orgaan van een privaatrechtelijke rechtspersoon moet het belang van die rechtspersoon voorp stellen. Dat belang is op zijn beurt een samenstel van belangen, waaronder de belangen van de leden (bij een vereniging).”

Aanpassing

De kritiek van de Raad van State, die adviseerde met het bijna zwaarste dictum, leidt wel tot een aanpassing van de meldplicht. Het oorspronkelijke voorstel ging uit van onmiddellijke melding zodra er ook maar enig vermoeden van wanbeheer is. Volgens Bussemaker hoeft de melding niet “onverwijld”.

“Actief handelen van de Inspectie is pas opportuun als de taakuitoefening van de interne toezichthouder geen uitkomst biedt.”

Ook wordt de meldingsplicht bij nader inzien niet beperkt tot “wanbeheer”. Later wordt vastgesteld in welke gevallen een melding op haar plaats is.

Toezicht

Het wetsvoorstel over de versterking van bestuurskracht in het onderwijs is nu ingediend bij de Tweede Kamer. Het kabinetsstandpunt over de borging van publieke belangen staat op de agenda van het algemeen overleg dat de Tweede Kamer op 24 september organiseert over privatisering, verzelfstandiging en toezicht.

Meer info

Lees hier meer over de eerdere brief van minister Kamp (EZ) over de borging van publieke belangen.

Lees hier het advies van de Raad van State.

Lees hier de reactie van minister Bussemaker (OCW).

Lees hier het aangepaste wetsvoorstel over versterking van bestuurskracht in het onderwijs.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: