Raad van State wil af van hoge boetes van toezichthouders

14 Sep

De Raad van State wil niet dat toezichthouders al te hoge boetes kunnen uitdelen. Dit blijkt uit een ongevraagd advies dat de Afdeling advisering heeft uitgebracht aan minister Van der Steur (Veiligheid & Justitie). Boetes boven 81.000 euro zouden alleen door de strafrechter moeten worden opgelegd.

De Raad van State constateert dat “punitieve” sancties in de afgelopen jaren zijn verschoven van het strafrecht naar het bestuursrecht. In het strafrechtelijke handhavingsmodel is het de strafrechter die de boete bepaalt, na een voorstel van het Openbaar Ministerie. In het bestuursrechtelijke stelsel kunnen bestuursorganen zelf boetes opleggen; hun besluiten kunnen pas daarna worden getoetst door een bestuursrechter.

Waarborgen

Het bestuursrecht kent minder waarborgen voor burgers en bedrijven, constateert het adviescollege, dat met lede ogen aanziet dat er bij de keuze voor een sanctiestelsel weinig oog is voor de positie en de rechtsbescherming van de justitiabele:

“Als al aan rechtsbescherming van de burger aandacht wordt besteed, vindt dit in de sleutel van efficiency plaats: gekozen wordt voor de bestuurlijke boete omdat dit efficiënter is nu de inrichting van de bestuurlijke procedure, ook wat de rechtswaarborgen betreft, sneller en goedkoper is”

Verscheidenheid

En daarbij ziet de Raad van State ook nog een “grote verscheidenheid in hoogte van boetes:

“Het lijkt erop alsof per departement, soms zelfs per bestuursorgaan van uiteenlopende uitgangspunten bij de bepaling van de hoogte van boetes wordt uitgegaan. De Afdeling adviseert tot eenheid van uitgangspunten voor de bepaling van de hoogte van boetes.”

Beperkt

Weliswaar is er een tendens waar te nemen dat bestuursrechters steeds intensiever toetsen, maar “de mogelijkheden om via de rechtspraak convergentie te bereiken zijn beperkt”. De rechtsbescherming in het punitieve bestuursrecht moet worden verzwaard, aldus de raad, bij voorkeur daar waar dat het meest nodig is. Het gaat dan “om zwaardere en minder eenvoudig vaststelbare overtredingen of om overtredingen die zwaar worden beboet, ook al zijn zij eenvoudig vaststelbaar en minder zwaar.”

Gelijkwaardig

Maar zelfs als de waarborgen in het bestuursrecht worden versterkt, dan nog vormen het bestuur- en strafrecht “geen gelijkwaardige stelsels”. Het bestuursrecht is geschikt voor eenvoudige en lichte feiten, maar niet voor ernstige feiten waarvoor zeer hoge boetes kunnen worden gegeven.

“Daar waar het wenselijk is dat waarheidsvinding en berechting in een openbare zitting plaatsvinden, de normovertreding een inbreuk vormt op de lichamelijke of psychische integriteit van personen, opsporingsbevoegdheden en ingrijpende dwangmiddelen uit het strafrecht nodig zijn of een vrijheidsstraf of vrijheidsbeperkende maatregel nodig is, is de weg van het strafrecht in ieder geval aangewezen. Voorts is de Afdeling van oordeel dat overtredingen die een zodanige inbreuk maken op de belangen van burgers en bedrijven of een zodanig forse bedreiging vormen voor het integer functioneren van (sectoren binnen) de samenleving dat het wenselijk is dat de overtreder zich ten overstaan van de rechter verantwoordt, via het strafrecht zouden moeten worden bestraft.” 

Grens

De Raad van State suggereert een grens te leggen bij de vijfde boetecategorie. Volgens het Wetboek van Strafrecht hoort bij strafbare feiten in die categorie een maximale boete van 81.000 euro.

“Concreet zou dit betekenen dat indien behoefte aan hogere boetes bestaat, de zaak via het strafrecht dient te worden afgedaan door deze rechtstreeks aan de strafrechter voor te leggen. De bestuurlijke boete is in dit geval vooralsnog geen geschikt instrument (de strafbeschikking dus ook niet).” 

Advies

De Raad van State heeft eind juni met minister Van der Steur gesproken. Het advies is op 13 juli vastgesteld en op 14 september gepubliceerd in de Staatscourant. Lees hier het advies.

Advertenties

3 Reacties to “Raad van State wil af van hoge boetes van toezichthouders”

  1. A.R. Hartmann 16 september 2015 bij 09:11 #

    Een op z’n zachtst gezegd meer bepaald opmerkelijk advies, gezien de uitgebreide discussies en verhandelingen in de afgelopen decennia over het wel en wee van de bestuurlijke boete in verhouding tot het strafrecht. M.i. een advies dat de mogelijkheden van de strafrechter inhoudelijk en in capaciteit overschat (kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar gedaan?) en de die van – met name – specifieke toezichthouders en de bestuursrechter onderschat. Indien enkel de symbolische werking – indien al aanwezig – van het strafrechtelijk terechtstaan en de generaal-preventieve werking daarvan als grondslag wordt gezien van deze ‘move’ naar het strafrecht lijkt me dat een hernieuwd geloof in een obsoleet drogbeeld.

Trackbacks/Pingbacks

  1. Raad van State wil af van hoge boetes van toezichthouders ← BijzonderStrafrecht.nl - 15 september 2015

    […] Raad van State wil af van hoge boetes van toezichthouders,Toezichttafel […]

  2. Bellius Advocaten | Raad van State wil af van hoge boetes van toezichthouders - 17 september 2015

    […] Boetes boven € 81.000,- zouden alleen door de strafrechter moeten worden opgelegd. Lees hier verder, ook voor het […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: