Archief | januari, 2016

Kabinet verwacht “hoogst zelden” bijzondere aanwijzing te geven aan rijksinspecties

30 Jan

Bijzondere aanwijzingen aan rijksinspecties zullen “in de praktijk slechts hoogst zelden voorkomen”. Dit schrijft minister Blok (Wonen & Rijksdienst) in antwoord op vragen over de – inmiddels in werking getreden – Aanwijzingen inzake rijksinspecties.

De aanwijzingen zijn bedoeld als “zelfbinding” van het kabinet, om “de slagkracht van de rijksinspecties te vergroten door meer uniforme afspraken te maken over de rol en onafhankelijke positionering van de inspecties, als onderdeel van een departementale organisatie en binnen het kader van de ministeriële verantwoordelijkheid.” Zo is afgesproken dat geen bijzondere aanwijzingen kunnen worden gegeven over de bevindingen, oordelen en adviezen van een rijksinspectie.

Openbaarheid
De aanwijzingen houden het wel voor mogelijk dat een minister de opdracht geeft om een rapport of een deel daarvan niet openbaar te maken. Zo’n bijzondere aanwijzing moet dan wel passen binnen de kaders van de grondwettelijke inlichtingenplicht tegenover het parlement en van de Wet openbaarheid van bestuur. En de opdracht dient te worden gegoten in de vorm van een schriftelijke aanwijzing, die meteen aan de Tweede Kamer moet worden gemeld.

“Dat betekent dat het parlement de minister op het geven van die bijzondere aanwijzing kan aanspreken. Dit levert een voldoende waarborg op tegen oneigenlijk gebruik van de aanwijzingsbevoegdheid. Ook zorgt dit voor transparantie.”

Secretaris-generaal

In de antwoorden gaat Blok in op de positie van een rijksinspectie binnen een ministerie. Een rijksinspectie is “bedrijfsvoeringstechnisch” ondergeschikt aan een secretaris-generaal, maar niet in de uitvoering van toezichtstaken. Bij een conflict tussen inspecteur-generaal en secretaris-generaal kan de inspecteur-generaal zelf naar de minister stappen. Alleen de minister zelf kan een aanwijzing aan de rijksinspectie geven. Hij kan deze bevoegdheid niet mandateren. geven.

“De hiërarchische positie van de inspectie – direct onder de secretaris-generaal – betekent dat de inspectie niet ondergeschikt is aan een ander onderdeel van het ministerie en van een ander dan de minister dus ook geen aanwijzingen kan krijgen. Ondanks dat de inspectie ‘’bedrijfsvoeringstechnisch” ondergeschikt is aan de secretaris-generaal (dus niet in de uitvoering van de toezichtstaken), kan de inspecteur-generaal de minister zo nodig altijd zelf informeren, zonder afhankelijk te zijn van de instemming van anderen binnen de departementale hiërarchie, met inbegrip van de secretaris-generaal.”

Visie

Uit de antwoorden blijkt nog eens dat het huidige kabinet niet werkt aan een nieuwe visie op toezicht. De beginselen van 2005 voldoen nog:

“Het toezichtbeleid van het kabinet ligt vast in de Kaderstellende Visie op Toezicht (2005). In deze visie zijn 6 principes van goed toezicht geïntroduceerd, waaraan rijksinspecties moeten voldoen; de principes zijn nog steeds actueel. Goed toezicht is transparant, onafhankelijk, professioneel, selectief, slagvaardig en samenwerkend. De overwegingen om te komen tot deze principes zijn dat deze principes enerzijds voldoende richtinggevend zijn voor alle rijksinspecties en anderzijds ruimte bieden voor eigen accenten voor in veel opzichten onderscheiden rijksinspectie.”

Klik hier voor alle vragen en antwoorden.

Ombudsman wil in gesprek met rijksinspecties

29 Jan

De Nationale Ombudsman wil in gesprek met rijksinspecties over het perspectief van de burger. Uit een “verkenning” blijkt dat mensen niet goed weten wat zij van toezichthouders kunnen verwachten. Ook zouden zij meer inbreng willen leveren.

Klik hier voor meer informatie.

Beroepsvereniging Vide wil zich mengen in publiek debat over toezicht

19 Jan

Beroepsvereniging Vide wil gaan participeren in het publieke debat over toezicht. Dit blijkt uit het jaarplan voor 2016.

De vereniging voor handhavers, inspecteur, toezichthouders en evaluatoren in het publieke domein begint met experimenten en wil na een jaar bezien of deze route effectief is.

“Mede gebaseerd op de rijke ervaring van onze leden willen we publieke discussies voorzien van kanttekeningen vanuit de praktijk. Op deze wijze beogen we het debat te verrijken.”

De beroepsvereniging was tot nu toe terughoudend in het publieke debat, maar constateert dat ook toezicht zelf onderwerp van discussie is.

“Vide ziet haar rol vooral in het benoemen van de vraagstukken, de dilemma’s waar toezichthouders mee geconfronteerd worden, de thema’s die herkenbaar uit de casuïstiek van de actualiteit te halen zijn. Het is niet de bedoeling een oordeel te vellen over hoe toezichthouders het doen, generiek of in concrete gevallen.” 

Congres

Op 12 april wijdt Vide het jaarcongres aan “Toezicht in de moderne maatschappij. Hoe de rollen worden omgedraaid.”

“Toezicht wordt iets van iedereen en is niet niet meer alleen het domein van de toezichthouders. Daarnaast is er een trend waarneembaar dat er ook meer gekeken wordt naar ons als toezichthouder. Je wordt nu zelf onder de loep genomen en via simpele tools als sociale media kun je er ineens persoonlijk bij betrokken worden. Daardoor word je zelf het onderwerp van toezicht. Hoe gaan we hiermee om?”

FullSizeRenderVerantwoordelijkheid

Toezichthouders dragen medeverantwoordelijkheid voor de effecten van beleid, stelde Peter Veld,  nu verbonden aan ABDTopconsult, in zijn nieuwjaarsspeech. Toezicht kan slecht beleid niet corrigeren. Toezichthouders dienen in zijn ogen ook te adviseren over het schrappen van regels; anders blijven zij alleen bijdragen aan het vergroten van de complexiteit.

“Het regent autoriteiten”, zo kenschetst Veld de ontwikkeling van extern toezicht. Hij ziet “erosie” van intern toezicht, die dient “om ons te beschermen tegen de bazen”. Veld: “Extern toezicht kan incidenten ontdekken, intern toezicht kan ze voorkomen.”

Telescoop

In de gereedschapskist van een toezichthouder hoort niet alleen een microscoop maar ook een telescoop, aldus de voormalige directeur-generaal van de Belastingdienst. Zij horen analyses te maken over de ontwikkelingen in de loop van de tijd. “Niet de geschiedenis telkens opnieuw laten beginnen.”

Veld riep zijn gehoor op om snel de omslag te maken naar het gebruik van big data. Toezichthouders dreigen anders “een hele grote boot te missen”.

Klik hier voor meer informatie.

 

%d bloggers liken dit: