Archief | oktober, 2017

Techniek en toezicht: “Herbezinning nodig”

30 Okt

“Toezichthouders moeten oog hebben voor de grenzen van systemen: waar houdt het systeem op en begint de mens?” Dit schrijft de Delftse docent bestuurskunde Haiko van der Voort in zijn column “Meanderen tussen mens en machine. Hij pleit voor een “herbezinning op toezicht”:

“Als systemen groeien of anderszins veranderen, dan verdwijnen de grenzen tussen mens en machine niet, maar ze verschuiven. Toezicht en fysieke inspectie zullen daarom niet verdwijnen. Er zal wel een herbezinning op toezicht moeten komen. Welke publieke waarden zijn in het geding bij concrete digitaliseringsprojecten? Welke grens tussen mens en systeem is daarbij aan de orde? En welke prikkels ondervinden die mensen om de publieke waarden te respecteren?”

Haiko van der Voort spreekt op 22 november tijdens het Nieuwspoort Seminar Toezicht in Transitie 2018 – Techniek en toezicht, dat wordt georganiseerd door het Haags Congres Bureau.

Lees hier de column.

 

Advertenties

Bewindspersonen van en voor toezicht

26 Okt

Mocht er in de komende kabinetsperiode discussie ontstaan over een markttoezichthouder of rijksinspectie, welke minister of staatssecretaris kan dan ter verantwoording worden geroepen? Een overzicht op basis van de portefeuilleverdeling van Rutte III:Portefeuilles toezicht Rutte IIISommige ministers en staatssecretarissen zijn beleidsverantwoordelijk voor verschillende toezichthouders. Minister Dekker (Rechtsbescherming) is verantwoordelijk voor drie toezichthouders.

Ook in de komende kabinetsperiode kunnen bij een toezichthouder meerdere bewindspersonen in beeld zijn, bijvoorbeeld bij NVWA en Inspectie van het Onderwijs, maar ook ILT.

Minister Ollongren (BZK) heeft de “rijksdienst” in portefeuille, waartoe de rijksinspecties worden gerekend. Staatssecretaris Knops is verantwoordelijk voor het verzelfstandigingsbeleid.

Update 10-11-17:

De bewindslieden van VWS hebben in een brief laten weten dat de verschillende bewindspersonen verantwoordelijk zijn voor hun eigen onderwerpen maar ook voor “daaraan gerelateerde generieke beleidsaspecten”, zoals toezicht. De minister van VWS (De Jonge) is eindverantwoordelijk voor de organisatie, waaronder de organisatorische aansturing van toezichtorganisaties. De eerder gepubliceerde portefeuilleverdeling deelde “NZA” en “Toezicht care & jeugd” toe aan minister De Jonge en “Toezicht voedselkwaliteit en NVWA” en  “Toezicht, CBG, CIBG, RIVM” aan minister Bruins.

Is het overzicht compleet en juist? Suggestie zijn welkom (e-mail: toezichttafel@gmail.com).

 

De regels van Rutte III

15 Okt

Wat is de wetgevingsagenda van het het aanstaande kabinet? Rutte III  wil ruimte bieden en regeldruk beperken, maar kondigt ook nieuwe regels aan. Een overzicht van voornemens op het gebied van wetgeving in het regeerakkoord:

Veiligheid
1. Wegnemen knellende kaders in strafrechtketen, waaronder sectorspecifieke beperkingen ten opzichte van Arbeidstijdenwet
2. Voortzetting wetsvoorstel Geweldsaanwending opsporingsambtenaar
3. Terrorisme. Langere voorlopige hechtenis mogelijk voor terugkeerders. Strafbaarstelling van opzettelijk verblijf zonder toestemming in een onder controle van een terroristische organisatie staand gebied. Verruiming mogelijkheid van DNA-onderzoek bij verdenking van terroristisch misdrijf.
4. Mogelijk: voorstellen voor additionele waarborgen Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
5. Ondermijningswet
6. Verbod op Outlaw Motorcycle Gangs
7. Voortzetting behandeling initiatiefwetsvoorstel Strafbaarstelling misbruik prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel
8. Aanpassing wetsvoorstel Regulering prostitutie: vergunningplicht, lokale intakegesprekken, pooierverbod
9. Experimenten met gedoogd telen van wiet voor recreatief gebruik
Rechtspraak    
10. Innovatieve wetgeving voor experimenten met eenvoudige procedures
11. Herziening stelsel van rechtsbijstand
Strafrecht    
12. Verdubbeling strafmaat voor haatzaaien
13. Uitbreiding verbodsbepalingen voor radicale organisatie die tot doel hebben om democratische rechtstaat omver te werpen of af te schaffen
14. Wijziging stelsel van voorwaardelijke invrijheidstelling
15. Verplichting voor verdachten van zware gewelds- en zedenmisdrijven om ter zitting te verschijnen
16. Verspreiden wraakporno wordt zelfstandig delict
17. Aanpassing bewaarplicht telecommunicatiegegevens wordt heroverwogen
Personen- en familierecht    
18. Herijking ouderschap
19. Modernisering van nationaliteitsrecht
Openbaar bestuur    
20. Voortzetting initiatiefvoorstel deconstitutionalisering benoeming burgemeester en CvdK
21. Aanpassing Wet gemeenschappelijke regelingen ter verbetering van politieke verantwoording
22. Doorgaan met normalisering van rechtspositie van ambtenaren
Onderwijs    
23. Schrappen van wettelijke basis voor verplicht afnemen van Diagnostische Tussentijdse Toets in voortgezet onderwijs
24. Opdracht aan scholen om regionaal zo dekkend mogelijk aanboed van brugklassen aan te bieden
25. Meer experimentele ruimte voor samenwerking PO en VO
26. Herziening onderwijscurriculum wettelijk verankerd in 2019.
27. Alternatief voor rekentoets in VO
28. Experimenten mogelijk in vo om vakken op hoger niveau af te ronden
29. Onafhankelijk toezicht op samenwerkingsverbanden
30. Plicht voor samenwerkingsverbanden om doorzettingsmacht te beleggen
31. Mogelijkheid van maatschappelijke diensttijd
32. Kwalificatieplicht verhogen naar 21 jaar
33. Emancipatie en LHBTI: Voortzetting behandeling initiatiefvoorstel tot aanpassing van Algemene wet gelijke behandeling
34. Onderwijsinspectie krijgt discretionaire bevoegdheid om rekening te houden met bovenmatig veel zorgleerlingen
35. Burgerschapsopdracht wordt verduidelijkt
36. Schrappen van regels n.a.v. pilot regelluwe scholen
37. Cascadebekostiging MBO wordt afgeschaft
38. Fusietoets in basisonderwijs wordt geschrapt, in VO bij krimpproblematiek
39. Stichten van scholen op basis van belangstelling van ouders en kinderen wordt vergemakkelijkt
40. Wettelijke deugdelijkheidseisen voor plannen van nieuwe scholen
41. Wettelijke regeling van thuisonderwijs
42. Aanscherping van eisen aan regionaal arbeidsmarktperspectief
Zorg    
43. Ouderenzorg: aanpak knelpunten n.a.v. evaluatie Wmo
44. Ouderenzorg: minder regels
45. In overleg met initiatiefnemers van Wet houdende verbod op winstuitkering door zorgverzekeraars
46. Aanpassing mededingingsregels waar die samenwerking in belang van patiënten frustreren
47. Geestelijke gezondheidszorg: organiseren van regionale doorzettingsmacht
48. Wet langdurige zorg toegankelijk maken voor GGZ-cliënten die langdurige zorg nodig hebben
49. Aanpak knelpunten na evaluatie Jeugdwet
50. Zo nodig afdwingen van samenwerking specialistische jeugdhulp
51. Implementatie VN-gehandicaptenverdrag
52. Gratis VOG voor vrijwilligers die werken met mensen in afhankelijkheidssituatie
53. Bevriezen van maximale verplichte eigen risico
54. Maximering bijbetalingen in Geneesmiddelenvergoedingssysteem
55. Abonnementstarief Wmo-zorg
56. Verlaging eigen bijdragen Wlz-zorg en beschermd wonen (Wmo)
57. Inventarisatie knelpunten publieke aanbestedingen bij overheidsdiensten in sociaal domein
58. Schrapsessie: minder regels
59. Evaluatie euthanasiewetgeving
60. Discussie over verruiming onderzoek embryo’s
61. Sport: verlenging regeling Energiebesparing en duurzame energie sportaccommodaties
Arbeids-markt
62. Kijken naar elke regeling om te zien of er nog sprake is van een juiste balans
63. Introductie van cumulatiegrond in ontslagrecht
64. Meer balans in transitievergoeding
65. Tijdelijke contracten voor tijdelijk werk
66. Payrolling: soepeler arbeidsrechtelijke regime van uitzendovereenkomst buiten toepassing verklaard
67. Nulurencontracten
68. Differentiatie van WW-premie naar type contract
69. Verlichting van verplichtingen voor loondoorbetaling bij ziekte
70. Meer prikkels in arbeidsongeschiktheidsregelingen richting werk (WIA)
71. Wet DBA vervangen
72. Onderzoek naar ondernemersovereenkomst in BW
73. Participatiewet: loonkostensubsidie vervangen door mogelijkheid van loondispensatie
74. Banen banenafspraak boven wettelijk minimumloon blijven meetellen
Schulden en armoede
75. Stapeling van boetes gemaximeerd
76. Handhaving maximale incassokosten, minimumbedrag mogelijk omlaag
77. Experiment met schuldenrechter
Zorg en oudere werknemers
78. Partnerverlof bij geboorte verlengd
79. Nieuwe financieringssystematiek voor kinderopvang
80. Eventuele specifieke voorzieningen oudere werknemers
81. Wet inkomensvoorziening voor oudere werklozen verlengd
Pensioen
82. Doorsneesystematiek wordt afgeschaft, nieuw contract
83. Wettelijke kaders over opbouw- en uitkeerregels
84. Kaders voor transitie
Wonen
85. Huurmarkt: markttoets vereenvoudigd, korting op verhuurdersheffing bij verduurzaming, aanpassingen huurtoeslag
86. Koopwoningmarkt: afbouw maximale hypotheek en fiscale behandeling, uitfaseren bevordering van financiering van eigen woning met eigen middelen
87. Verduurzaming van gebouwde omgeving: aansluitplicht gas vervangen door warmterecht (idem: 118)
88. Indien nodig bescherming van consumenten bij gebouw-gebonden financiering via Wft en BW
Ondernemers
89. Modernisering van wet- en regelgeving, beperking van regeldruk en administratieve lasten, bv. met MKB-toets
90. Passende regels en meer ruimte voor ondernemingen sociale of maatschappelijke doelen
91. Meer mogelijkheden voor proefprojecten, experimenteerruimte, testlocaties en regelvrije zones
92. Evt. aanpassing “gebruikelijke-loon-regeling” na evaluatie, verruiming ivm start-ups en scale-ups
93. Oprichting Invest-NL
94. Bank- en overige vergunning lichtere vorm voor FinTech
95. Aanpassing eisen voor leverage ratio
96. Specifieke bescherming voor vitale sectoren
97. Verschuiving van invloed aandeelhouders van korte termijn naar waardecreatie op lange termijn
98. Zo nodig extra bevoegdheden ACM m.b.t. gedragscode voor oneerlijke handelspraktijken
99. Aanpassing mededingingswet om samenwerking in land- en tuinbouw expliciet toe te staan (gelijk aan 131)
100. AVV-mogelijkheid in land- en tuinbouwsector (gelijk aan 132)
101. Aanscherping algemeen belang bepaling in Wet Markt en Overheid
102. Aanvullende wetgeving op gebied van franchise
103. Belastingheffing bij brievenbusfirma’s
104. Beperken belastingvoordelen voor vreemd vermogen
105. Verlaging VPB, afschaffing dividendbelasting
Belasting-stelsel
106. Fiscale maatregelen
107. Trustsector: strenger regelgevend kader, toezichtinstrumentarium uitgebreid
108. Versterking informatiepositie Belastingdienst n.a.v. Panama papers
Klimaat en energie
109. Klimaatwet
110. Verhuurdersheffing mede afhankelijk van investeringen in energiebesparing
111. Omvorming salderingsregeling duurzame elektriciteit
112. Stimuleringsregeling voor duurzame energieproductie verbreed
113. Aanpassing energiebelasting
114. Subsidiering van bijstook biomassa in kolencentrales na 2024 stopgezet
115. Kilometerheffing voor vrachtverkeer
116. (Evt.) aanpassing mededingingswetgeving als deze samenwerking met oog op duurzaamheid in de weg staat
117. Verlenging subsidieregeling energiebesparing sportverenigingen
118. Aansluitplicht gas vervangen door warmterecht (Idem: 87)
119. Aanscherping energieprestatie-eisen voor nieuwbouw
120. Aparte regeling voor energiecoöperaties
Mobiliteit
121. Spelregels over eigendom en gebruik van reisdata (privacy)
122. Uitfasering fiscale stimulering emissieloze auto’s
123. Eén systeem voor eenduidige categorieën en borden voor milieuzones
124. Flexibel en vraaggericht vervoer (‘mobility as a service’ )
125. ProRail wordt publiekrechtelijke zbo met eigen rechtspersoonlijkheid
126. Wijziging boetesysteem verkeersovertredingen
127. Geen doorberekening kosten toezicht en handhaving in vervoerssector
Gaswinning en ondergrond
128. Wijziging Mijnbouwwet en andere wetten ivm risico’s bij gebruik van ondergrond
129. Nationaal coördinator Groningen krijgt wettelijk verankerde onafhankelijke positie
130. Schadefonds onder onafhankelijke publieke regie
Landbouw enz.
131. Aanpassing Mededingingswet om samenwerking in land- en tuinbouw expliciet toe te staan (idem: 99)
132. AVV-mogelijkheid voor sectorale afspraken in land- en tuinbouw (idem: 100)
133. ACM-toezicht op hogere prijzen voor boeren en tuinders van afnemers die bovenwettelijke eisen stellen, bv. t.a.v. duurzaamheid of dierenwelzijn
134. Eén beheerautoriteit voor de Waddenzee
135. Geen wettelijke verplichting tot weidegang
136. Witte lijst van bonafide hondenhandelaren
137. Aangepaste regeling van positieflijst van toegestane huisdieren
Leef-omgeving
138. Traject Omgevingswet wordt voortgezet
139. Inventarisatie van knelpunten die duurzame innovaties in de weg staan
Migratie
140. Schrappen van nationale koppen op Europese asielregels
141. Verruiming van mogelijkheden om vreemdelingen in bestuursrechtelijke vreemdelingenbewaring te stellen
142. Aanpassing verplichting tot meewerken voor vertrekplichtigen
143. Handhaving kinderpardon in huidige vorm
144. Tewerkstellingsvergunning kan ook voor 3 jaar worden verleend
Integratie
145. Er blijft gemeentelijke experimenteerruimte voor werkmogelijkheden voor aspirant-statushouders
146. Zo nodig regels om zelfredzaamheid van nieuwkomers te bevorderen.
147. Aanscherping termijn voor openbare-orde-criterium bij naturalisatieverzoeken van 4 naar 5 jaar
148. Herzien inburgeringscursussen

Nog een wettelijke maatregel gevonden? Geef het door aan toezichttafel@gmail.com.

Wat zegt regeerakkoord over toezicht?

10 Okt

Wat zegt “Vertrouwen in de toekomst” over – vertrouwen in – het toezicht? Het nieuwe regeerakkoord draait aan verschillende knoppen die toezichthouders raken. Op de ToezichtTafel enkele passages: over wetten, budgetten en een organogram:

“Nog te vaak verzanden we, met de beste bedoelingen, in gedetailleerde regelgeving vanuit de overheid. Maar dat is niet de oplossing.”

Ruimte

Het kabinet wil ruimte bieden aan professionals, aan artsen, verpleegkundigen, agenten en docenten. Er moet ruimte zijn voor  initiatieven van burgers en verenigingen. Een Right to challenge-regeling burgers en lokale verenigingen de mogelijkheid geven om een alternatief voorstel in te dienen voor de uitvoering van collectieve voorzieningen.

Regels voor bedrijven moeten moderner worden. Regeldruk en administratieve lasten worden beperkt. Er komen “passende” regels en meer ruimte” voor ondernemingen met sociale of maatschappelijke doelen met behoud van een gelijk speelveld. En:

” De mogelijkheden voor regionale en sectorale proefprojecten, wettelijke experimenteerruimte, testlocaties (bijvoorbeeld voor drones) en regresvrije zones worden vergroot.  Daarbij gelden minimumvereisten en passend toezicht.”

Het kabinet gaat zelf landelijke regels schrappen op basis van de pilot regelloze scholen. “In het verlengde hiervan stimuleert het kabinet de sector om de eigen administratieve regeldruk terug te dringen.”

Er komt ook meer toezicht. Het regelgevend kader voor de trustsector wordt strenger en het instrumentarium van toezichthouder DNB wordt uitgebreid. Er komt onafhankelijk toezicht op samenwerkingsverbanden in het onderwijs. 

Mededinging

Het regeerakkoord besteedt bijzondere aandacht aan de regels die worden toegepast door de Autoriteit Consument en Markt, met name de mededingingsregels in de voedselketen:

  • samenwerking in de land- en tuinbouw wordt expliciet toegestaan
  • op verzoek kan de overheid sectorale afspraken in de land- en tuinbouw algemeen verbindend verklaren
  • er komen “zonodig” extra, specifieke bevoegdheden ter bestrijding van oneerlijke handelspraktijken.
  • de regels tegen concurrentievervalsing door de overheid worden aangescherpt.

Ook de mededingingsregels in de zorg liggen onder vuur. Het regeerakkoord wijst op de veschillende machtsverhoudingen in de zorg.

“In de ziekenhuiszorg geldt een andere machtsbalans tussen aanbieder en verzekeraar dan in de eerste lijn. We willen dat het mededingingstoezicht daar rekening mee houdt. Daar waar samenwerking in het belang van patienten wordt gefrustreerd wordt door toepassing van mededingingsregels is aanpassing van (de toepassing van) deze regels aangewezen.”

Geldkraan

Het nieuwe kabinet hanteert ook de geldkraan naar het toezicht. De NVWA krijgt er geld bij. De laatste Miljoenennota van Rutte II bracht al een extra (incidenteel) bedrag van 25 miljoen in 2018. De nieuwe coalitiepartijen kondigen nu aan dat de toezichthouder wordt doorgelicht op “kosteneffectiviteit en efficiëntie”, maar ook dat er extra geld komt. De NVWA krijgt er vanaf 2019 jaarlijks 5 miljoen bij, oplopend tot 20 miljoen structureel in 2022.

Er zijn ook andere investeringen in de handhaving. De opsporingscapaciteit bij de Belastingdienst wordt versterkt. Er wordt 50 miljoen vrijgemaakt voor de “handhavingsketen” van de Inspectie SZW, om beter toezicht te houden op het wettelijk minimumloon en om schijnconstructies, onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden en uitbuiting te gen te gaan.

Kosten

Het regeerakkoord belooft in de passage over het goederenvervoer dat de vervoersector niet hoeft te betalen voor toezicht en handhaving. Het kabinet noemt dit “overheidskosten” en verwijst daarbij naar de Raad van State, die zich eerder principieel uitsprak tegen het volledig doorberekenen van deze kosten aan bedrijven, in alle sectoren. Onder Rutte-II werd het afwegingskader ‘Maat houden” juist verruimd om doorberekenen vaker mogelijk te maken.

Het regeerakkoord spreekt zich principieel uit over de bestemming van justitiële boetes en schikkingen.

“De financiële ruimte voor het ministerie van Veiligheid en Justitie dient niet afhankelijk te zijn van de opbrengst van boetes en schikkingen. Daarom zal de begroting van Veiligheid en Justitie losgekoppeld worden van de opbrengst van boetes en beschikkingen. Die zullen worden gezien als bijdragen aan de algemene middelen.”

Manier

Het regeerakkoord spreekt zich niet alleen uit over de regels waarop toezicht wordt gehouden, maar ook over de manier waarop dat gebeurt. Ook toezichthouders moeten ruimte bieden voor ondernemers:

“De diverse inspecties gaan beter samenwerken zodat betere handhaving gepaard gaat met minder administratieve lasten en toezichtlasten.”

Het regeerakkoord wil ook veranderingen binnen de toezichthouder ACM. Er moeten twee speciale teams komen, op het gebied van “digitale mededinging”  en de “agro-nutriketen”.

Lees hier het gehele regeerakkoord “Vertrouwen in de toekomst”.

 

 

 

 

 

%d bloggers liken dit: