Archief | november, 2017

Hoe houden we toezicht op wat we niet begrijpen?

18 Nov

Hoe houden we toezicht op iets wat we soms in de kern niet helemaal zelf begrijpen? Deze vraag kwam aan de orde tijdens de VIDE-bijeenkomst “Science Fiction of toezicht?”. Op 22 november wordt het Nieuwspoort Seminar gewijd aan toezicht en techniek.

Computers die beslissingen van artsen overnemen, robots die medische ingrepen verrichten, patiëntenportalen, het electronisch patiëntendossier, online artsen, toezicht op afstand op behoevende mensen, software die over de aan- en verkoop van aandelen beslist, cryptomunten, crowdfunding, online internationaal producten kopen, websites die je financiële situatie beoordelen. En ga zo maar door. Innovaties die de afgelopen jaren grootschalige toepassing hebben gevonden en nog maar het begin zijn van wat ons de komende tijd staat te wachten. En waar de toezichthouders dus iets van moeten vinden. Hoe doen zij dat?

In een goed bezochte en zeer boeiende VIDE-bijeenkomst – “SF of toezicht” – op 16 november gaven Reinier Pollmann van de AFM en Johan Krijgsman van de IGJ inzage in hoe hun organisaties omgaan met technologische ontwikkelingen en het toezicht daarop.

Kleine aanpassingen

Krijgsman prees de wetgever die – al dan niet bewust – de regels inzake medische producten en het gebruik op zodanige wijze heeft geformuleerd dat nieuwe ontwikkelingen er tamelijk gemakkelijk onder te vatten zijn. Slechts kleine aanpassingen zijn nodig gebleken en die zijn inmiddels, in Europees verband, in 2020 van kracht. Dit is het filmpje dat Johan liet zien: https://www.youtube.com/watch?v=RyMoJHf7rCQ

De IGJ io ziet steeds meer nieuwe initiatieven en toepassingen. De toezichthouder ziet ook dat die al heel snel “gewoon” worden, zoals patiëntenportalen. Door de vernieuwing ziet men een verandering ontstaan in de relatie tussen de patiënten en de medici: de patiënt wordt door alle beschikbare kennis veel mondiger en artsen worden meer een coach.

E-haelth is balanceren voor de toezichthouder

Maar innovaties brengen ook nieuwe bedreigingen met zich mee; fenomenen als ransomware, de handel in big data, privacy, betrouwbaarheid, “overzorg” voor bijvoorbeeld gezonde baby’s, het feit dat niet iedereen in staat is mee te gaan met de modernisering, de dreiging van banenverlies, nep-producten.

“E-health is balanceren” stelt Krijgsman. “De IGJ wil innovaties niet ontmoedigen, maar moet wel letten op de veiligheid voor de patiënt. Dat is soms een worsteling, zeker als een bepaalde toepassing al een groot succes wordt terwijl de veiligheid nog onvoldoende is aangetoond.”

Intern draagvlak en extern succes

De AFM wil technologische innovatie accommoderen zolang die bijdragen aan duurzaam financieel welzijn. Voor de AFM spelen drie vragen als het gaat om innovaties:

  • Wordt een eerlijk en volledig inzicht verschaft?
  • Wanneer gaat “neutraal” presenteren (over bijvoorbeeld iemands financiële situatie) over in advies?
  • Zijn algoritmes deskundig?

Reinier Pollmann ging vooral in op de vraag hoe de AFM als organisatie up-to-date blijft. Er is een klein programmateam onder zijn leiding opgezet dat onder meer zoekt naar draagvlak en meerwaarde binnen de organisatie. Op allerlei ludieke en innovatieve manieren (bijvoorbeeld door QR-codes in de lift te hangen) wordt binnen de organisatie aandacht voor het programma gevraagd. En dat lukt. Bij de kickoff waren liefst 200 collega’s aanwezig.

Maar ook externe aandacht is van groot belang. Artikelen in de krant – en zelfs een keer de voorpagina van het FD – zijn waardevol, net als aandacht in tv-programma’s, in de Tweede Kamer en op internationale congressen.

Wel accommoderen, niet stimuleren

Tezamen met DNB heeft de AFM de zogenaamde InnovationHub opgezet. Dat is een initiatief voor innovatieve financiële producten. Maar volgens Pollmann moet dat vooral gezien worden als accommodatie en niet stimulering. “Dat heeft te maken met rolvastheid. EZ moet stimuleren, onze taak is het vooral dat het correct werkt”.

Door de diverse initiatieven en externe aandacht wil de AFM voorop blijven lopen. “Want voorop lopen betekent dat je geaccepteerd als gesprekspartner: we krijgen daardoor gezag.”

Rob Velders

Rob Velders is op 22 november een van de sprekers tijdens het Nieuwspoort Seminar “Toezicht in Transitie 2018” over  techniek en toezicht. Aanmelden is nog mogelijk. Dat kan hier.

Advertenties

Rekenkamer onderzoekt risicogericht toezicht

8 Nov

De Algemene Rekenkamer onderzoekt het risicogericht toezicht bij de NVWA en ILT. Dit schrijft het college in een brief aan de Tweede Kamer.

Bron: Algemene Rekenkamer

De Rekenkamer kondigde eerder aan om na te gaan welke vorderingen de NVWA heeft gemaakt bij het invoeren van risicogericht toezicht. 

“De NVWA heeft sinds haar oprichting de opdracht en de ambitie om méér risicogericht te gaan werken en de effectiviteit van het instrumentarium te versterken, en investeert daarvoor in kennismanagement. In 2013 merkten wij daarover op dat de invoering ervan werd belemmerd doordat de NVWA voor de meeste sectoren geen scherp inzicht heeft in de naleving van wet- en regelgeving.”

Voor de Rekenkamer is het risicogericht toezicht bij ILT en NVWA een van de thema’s de controle over 2017. De NVWA heeft ook de aandacht van oud-minister Winnie Sorgdrager en de Onderzoeksraad voor Veiligheid, in het kader van hun onderzoeken naar aanleiding van de fipronil-affaire. Lees meer.

Toezicht met rode vlag

6 Nov

In 1865 voerde Engeland een wet in om de destijds oprukkende automobielen te beteugelen. De op stoom aangedreven voertuigen mochten alleen stapvoets rijden. En ze moesten worden voorafgegaan door een wandelaar, om het andere verkeer te waarschuwen. Met een rode vlag…

Anderhalve eeuw later lezen we in het Nederlandse regeerakkoord:

“Wet- en regelgeving wordt gemoderniseerd zodat bedrijven met hun diensten en producten beter kunnen inspelen op maatschappelijke en technologische veranderingen.”

Wat wil het nieuwe kabinet? “Passende” regels. Regels met “ruimte”.  “Regelvrije zones”.

Het regeerakkoord voorziet bij deze modernisering geen rol voor de handhavers van de regels. Wel dienen rijksinspecties beter samen te werken. En markttoezichthouder ACM moet ruimte maken voor afspraken.

Ook zelf worden toezichthouders geconfronteerd met maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Er is toezicht óp drones, maar het kan ook mét drones. Uit een NSOB-publicatie:

“In reactie op de versnelling die de techniek oproept, moet het toezicht niet steeds sneller maar wel steeds slimmer kunnen opereren.”

Hoort bij dat slim opereren van toezicht niet ook een rol bij het moderniseren van regels?  Toezichthouders worden geacht om de naleving van bestaande regels te controleren, maar willen liever gekend zijn om het oplossen van problemen. Daartoe biedt het plan van het nieuwe kabinet kansen. Toezichthouders kunnen de functie vervullen die eerder werd bepleit door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid: reflecteren. Hoe kunnen de regels worden verbeterd? Hoe kunnen zij ruimte bieden? En wanneer moeten we dat vooral niet willen? Door deze vragen te stellen én te (helpen) beantwoorden kunnen toezichthouders laten zien dat zij er niet zijn om problemen te maken, maar om problemen op te lossen.

Terug naar Engeland. Aan het eind van de negentiende eeuw werd de Red Flag Act alweer afgeschaft. En daarmee hoefde niemand meer met een vlag vooruit te lopen. 

De les voor Nederland? Laten we toch eens overwegen om een Rode Vlag in te voeren. In discussies over regels kunnen we wel lieden gebruiken die vooruit lopen. Om ons te waarschuwen voor bedreigingen maar ook om ons te wijzen op nieuwe kansen. De toezichthouder die dat in het komende jaar het beste doet, verdient volgend jaar de Rode Vlag!

Paul van Dijk

Op 22 november organiseert het Haags Congres Bureau het Nieuwspoort Seminar “Toezicht in Transitie 2018” over  techniek en toezicht. Aanmelden is nog mogelijk. Dat kan hier.

%d bloggers liken dit: