Toezicht en handhaving met de Omgevingswet; de vergaande consequenties uitgelegd

Toezicht en handhaving met de Omgevingswet
geschreven door Annemiek Tubbing.

Boekbespreking door Rob Velders

Een boek van 167 pagina’s over toezicht en handhaving van één wet. Dat kan bijna alleen maar als er iets bijzonders aan de hand is. En dat is ook het geval. De Omgevingswet, waarin ik me tot nu toe nog niet heel intensief had verdiept, is een integratie van vele wetten en regels die de leefomgeving en het milieu betreffen. De wet kent een radicaal ander uitgangspunt: van “nee, tenzij” naar “ja, mits”. Vergunningen worden grotendeels afgeschaft en vervangen door algemene regels. Dat heeft gevolgen: middelvoorschriften worden vervangen door doelvoorschriften en zullen ook nog eens van gemeente tot gemeente (kunnen) verschillen.

promo-fotoIn deze wet, die naar verwachting op 1 januari 2022 in werking gaat treden, speelt zorgplicht een hoofdrol, met artikelen die volstaan met woorden als “voldoende”, “zoveel mogelijk”, “aanzienlijk” en “redelijkerwijs”. Ook “vertrouwen” speelt een belangrijke rol. Voor (traditionele) toezichthouders op zijn zachtst gezegd een uitdaging. De Raad van State was kritisch over de mogelijke onduidelijkheid dientengevolge voor ondernemers en voor toezicht en handhaving. Een rechter waarschuwde in een hoorzitting in de Tweede Kamer al voor veel meer rechtszaken.

Door de grote veranderingen wordt voor toezichthouders ook het samenwerken met andere bevoegde gezagen noodzakelijk, net als het “echt” in gesprek gaan met ondertoezichtstaanden. Ook krijgt de digitalisering een flinke boost. En toezicht en handhaving zullen niet langer het sluitstuk van de beleidscyclus zijn maar ook actief input moeten leveren ten behoeve van aanpassing van beleid en wetgeving.

Ziehier de “revolutie” die om een modern type toezicht en handhaving vraagt. Het doet een groot beroep op moderne competenties voor toezichthouders en handhavers. De meesten (h)erkennen die op zich wel, maar het moet nu ook echt dagelijkse praktijk worden. Dat zal niet iedereen soepel afgaan.

Gelukkig beschrijft auteur Annemiek Tubbing in dit boek de gevraagde eigenschappen van toezichthouders en handhavers, maar ook wat hun organisaties moeten doen om het hun medewerkers mogelijk te maken om de vele taken in de nieuwe situatie naar behoren uit te voeren. Verder wordt uitgebreid ingegaan op alle zorgplicht-bepalingen en de consequenties daarvan voor toezicht en handhaving. Zij beschrijft waar in de wet de uitdagingen en kansen zitten. Ze geeft vele tips hoe er mee om te gaan en hoe het onder de knie te krijgen. Niet zo raar dus, die 167 pagina’s.

Ik zie in de opzet en schrijfwijze van het boek ook de karaktertrekken van Annemiek terug zoals ik haar ken: gedreven om zaken goed te doen, doorwrocht, kordaat en gericht op vernieuwing/verbetering.

Als je wilt weten wat er met de invoering van de Omgevingswet als toezichthouder en handhaver op je afkomt, dan is dit boek een zeer nuttig, doordacht en – voor zover ik kan overzien – allesomvattende beschrijving daarvan. En omdat de veranderingen echt groot zullen zijn zeg ik: een must-read voor elke toezichthouder en handhaver die met die wet te maken krijgt. En dat zijn er veel!

Annemiek Tubbing, Toezicht en Handhaving met de Omgevingswet, juni 2020

Categorieën:recensie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s