Raad van State kritisch over organisatie van toezicht

De Raad van State vindt dat de organisatie van het Nederlandse toezicht opnieuw moet worden doordacht. Bij inspecties moet worden bekeken of hun onafhankelijkheid wettelijk moet worden gewaarborgd. Bij marktautoriteiten dient de publieke verantwoording te worden verbeterd.

De Afdeling advisering van de Raad van State schrijft dit in een ongevraagd advies over ministeriële verantwoordelijkheid.

De vraag is “prangender” geworden in welke gevallen de behoefte aan onafhankelijke oordeelsvorming noopt tot wettelijke verankering. Die behoefte is sterker als departementen niet meer over de vereiste specifieke deskundigheid beschikken en de onafhankelijke oordeelsvorming in de departementale en ambtelijke context onvoldoende wordt gegarandeerd. “Een voorbeeld waarbij dat op dit moment nadrukkelijk aan de orde is, betreft de rol van de inspecties.”

Doordenking

Volgens de Raad van State is een “nadere doordenking  nodig van de motieven en de criteria op grond waarvan de onafhankelijke en onpartijdige uitoefening van overheidstaken wettelijk moet worden gewaarborgd en hoe vervolgens het afleggen van verantwoording door onafhankelijke instituten wordt verzekerd.”

“Met het oog op de ministeriële verantwoordelijkheid zou terughoudendheid bij de wettelijke instelling van nieuwe onafhankelijke instanties het uitgangspunt moeten zijn. Van belang is dat ministers uiteindelijk voor parlement en samenleving aanspreekbaar blijven.”

Marktautoriteiten

De Raad van State is niet blij met de onafhankelijke toezichthouders die (mede) gebaseerd zijn op het EU-recht (‘regulators’).

“Mede door de verdergaande Europese regulering en de daaruit voortvloeiende institutionele inbedding dreigt de uitoefening van deze bevoegdheden aan de nationale staatsrechtelijke structuur te worden onttrokken. De ministeriële verantwoordelijkheid voor de taakuitoefening door marktautoriteiten is zeer beperkt tot nihil.”

Het zou daarbij “onvoldoende duidelijk” zijn welke Europese en/of nationale publieke verantwoordingsmechanismen daarvoor in de plaats zijn gekomen.

“De politieke verantwoordelijkheid is hier zoekgeraakt. Het is opmerkelijk dat tijdens de voorbereiding van Europese wetgeving bij regering en parlement daarvoor niet of nauwelijks aandacht bestaat.”

De Raad van State adviseert de regering om samen met het parlement beleid te ontwikkelen voor de vormgeving van op het EU-recht gebaseerd toezicht.

“Daarbij zou het uitgangspunt moeten zijn dat in nieuwe wetgeving geen bevoegdheden bij onafhankelijke toezichthouders worden belegd als de publieke verantwoording over hun handelen niet duidelijk is geregeld. Met betrekking tot bestaande toezichthouders moet nader worden bezien hoe de publieke verantwoording kan worden verbeterd.”

Lees hier het gehele advies.

Categorieën:Geen categorie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s