Algemene Rekenkamer verbaasd over slechte kwaliteit milieu-inspectiedata en reactie bewindslieden

Door Rob Velders

De Algemene Rekenkamer kraakt de kwaliteit van de data van milieutoezichthouders. De data in beide belangrijkste centrale informatiesystemen, Inspectieview en het Justitieel Documentatiesysteem, zijn “van slechte kwaliteit” en daarom lastig te gebruiken. Er is sprake van een “serieus, maar onzichtbaar probleem dat niettemin tastbare gevolgen heeft”.

Dit blijkt uit het op 20 januari 2021 verschenen deel 1 van een onderzoek naar milieucriminaliteit en -overtredingen, in het bijzonder onder BRZO-bedrijven en bedrijven die net onder de drempelwaarden voor gevaarlijke stoffen vallen. De Rekenkamer publiceert medio dit jaar een onderzoek naar de effectiviteit van de aanpak van milieucriminaliteit en -overtredingen, gebaseerd op data over milieu-inspecties en milieuovertredingen.

Inspectieview

Inspectieview kent 3 clusters van problemen:

  • identificatie van bedrijfsvestigingen;
  • niet aangesloten toezichthouders;
  • fouten in de data.

De AR kwam soms wel 10 bedrijven tegen waar het in de praktijk één en hetzelfde bedrijf betrof. Zij constateert ook dat er geen poging ondernomen wordt om dat te herstellen, zelfs niet bij gevaarlijke bedrijven die vallen onder de BRZO. De AR heeft tijdens het onderzoek laten zien dat dat echter wel goed mogelijk is.

Verder zijn het OM en liefst negen RUD’s/Omgevingsdiensten, ondanks een reeds lang bestaande wettelijke plicht, niet op Inspectieview aangesloten. Daaronder drie van de zes BRZO-Omgevingsdiensten: Groningen, Midden- en West-Brabant en Zuid-Limburg.

Ook bleek uit het onderzoek dat er niet alleen in de onderzochte gegevens sprake is van typefouten en inconsistent gebruik van adressen en bedrijfsnamen, maar dat van de 800 in Inspectieview gecontroleerde bestuurlijke strafbeschikkingen slechts enkele terug te vinden waren in de brongegevens van de betreffende aangesloten Omgevingsdienst. Men was daarvan niet op de hoogte en dit wordt thans uitgezocht. Bij een andere op Inspectieview aangesloten inspectiedienst ontbraken bij alle 600 handhavingsacties het type handhaving (dwangsom of bestuurlijke boete).

De AR concludeert dat het door deze fouten het nagenoeg onmogelijk vast is te stellen of de landelijke handhavingsstrategie wordt opgevolgd.

Justitieel Documentatiesysteem (JDS)

Net zo min als bij Inspectieview worden de gegevens bij het JDS getoetst aan een (basis)registratie (in dit geval door het OM of andere aanleverende partijen). Dat maakt het voor de Justitiële Informatiedienst (Justid), die onder het ministerie van JenV ressorteert en die het JDS beheert, moeilijk de juiste rechtspersonen te selecteren bij een vraag om data. Rechtspersonen zijn daarom vaak onvindbaar in het systeem.

Een projectteam van het ministerie van JenV is bezig om het probleem te analyseren en het ministerie heeft geld gereserveerd om een oplossing te financieren – voor het gedeelte dat het ministerie betreft.

Hard oordeel en dringende aanbevelingen

De AR concludeert dat als de kwaliteit van gegevens in de beide systemen wordt verbeterd, zij veel potentieel bieden voor een effectiever toezicht en voor het vaststellen of de aanpak van milieucriminaliteit doeltreffend is. Dat potentieel kan nu echter nauwelijks worden benut.

De Rekenkamer beveelt aan de staatssecretaris van I&W (de beheerder van Inspectieview) aan:

  • maak de informatie in Inspectieview bruikbaar;
  • wijzig de wet zodanig zodat Inspectieview DE manier wordt waarmee milieugegevens worden uitgewisseld;
  • Spreek de omgevingsdiensten die nog niet zijn aangesloten aan op hun wettelijke plicht informatie te delen.

De minister van J&V moet omversneld werk maken van de identificeerbaarheid van rechtspersonen in het JDS door de ketenbrede analyse versneld af te ronden en met oplossingen te komen, voor zowel departement als Nationale politie, OM en rechterlijke macht. Aanvullend speelt nog het probleem van de registratie van hogerberoeps- en cassatiezaken.

De AR beveelt koppeling tussen de beide systemen aan omdat ze verwacht dat het de opbrengst van de gegevens zal vergroten.

Niet blij met reactie bewindslieden

In reactie op het rapport belooft de staatssecretaris van I&W:

  • Aansluiting van alle OD’s nog in 2021
  • Verbetering van Inspectieview
  • Vereenvoudigde governance van Inspectieview
  • Sluitende financiering

De minister van J&V heeft aanvullende capaciteit toegezegd en wil, na overleg met alle partijen, komen met een aanpak van de gesignaleerde problemen.

De AR verbaast zich er in het nawoord over dat de negen OD’s – ondanks de wettelijke verplichting daartoe – zich aan aansluiting op Inspectieview hebben kunnen onttrekken. Ook verbaast zij zich over de op procedures gerichte reactie van de minister van J&V omdat de bruikbaarheid van JDS al met tamelijk eenvoudige ingrepen aanzienlijk is te verbeteren.

NB: Een derde registratiesysteem – de gemeenschappelijke inspectieruimte (GIR) – staat in dit onderzoek minder centraal omdat deze zich niet specifiek op milieuovertredingen richt.

Categorieën:Geen categorie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s