Reflectie op onderzoek naar Inspectie JenV

De Auditdienst Rijk deed onderzoek naar de werkwijze van de Inspectie Justitie en Veiligheid. Een reflectie door Mindert Mulder:

De Auditdienst Rijk kreeg van de plaatsvervangend secretaris-generaal van het ministerie van Justitie en Veiligheid de vraag of de inspectie als onafhankelijk toezichthouder is opgereden. Het gaat hier om vier inspectierapporten. De ADR constateert dat er vijf interventies zijn die de schijn hebben van ongeoorloofde beïnvloeding:

  1. Onderzoek wordt geïnitieerd, en de onderzoeksvragen worden opgesteld door de onder toezicht staande organisatie. 
  2. Bevindingen en conclusies in het (concept)onderzoeksrapport worden op voordracht van de onder toezicht staande organisaties (OTO) gewijzigd of geherformuleerd; 
  3. Een bevinding wordt na een gesprek met Beleid uit het rapport verwijderd; 
  4. Bevindingen en conclusies in het (concept)onderzoeksrapport worden door de leiding gewijzigd of geherformuleerd en leiden tot afzwakking; 
  5. Invloed van externe adviseurs op inspectierapporten niet transparant en onafhankelijk.

Wegen

Hoe moeten we deze bevindingen wegen? Een korte beschouwing: 

  1. Lijkt me geen groot probleem, dat er overleg met de OTO is. Een OTO kan behoefte hebben om een externe review te ontvangen, dat is positief. Wel moet de Inspectie JenV natuurlijk zelf de vragen vaststellen. 
  2. Dat wederhoor leidt tot aanpassing kan redelijk zijn als het om feitelijke zaken gaat. Die kunnen ook leiden tot aanpassing van conclusies. Als het om de beoordeling gaat, is het een ander verhaal. 
  3. Toezichthouders hebben een samenspel met beleidsmakers. Dat kan leiden tot invloed op een rapport. Met een beleidsbril kunnen feiten van onderzoek een eigen weging krijgen. En toezichthouders hebben een eigen vak en kunnen zich niet altijd makkelijk in de beleidscontext verplaatsen. 
  4. Onderzoekers zijn geen solisten maar krijgen leiding en maken deel uit van een organisatie. Het is logisch dat dit leidt tot sturing, bijvoorbeeld op kwaliteit. Als het goed is, leidt dat ook tot aanscherpingen en niet louter tot afzwakkingen.
  5. Dit gaat erom dat een externe adviseur in opdracht van een onder toezicht gestelde organisatie bleek te werken. 

Al met al zijn de bevindingen niet per se wereldschokkend. Wat wel zorgwekkend is, is dat de onderzoekstrail en de besluitvorming niet of moeilijk navolgbaar is. De ADR geeft aan dat er flinke omissies er zijn in het volgen van de voorgeschreven werkwijze en de dossiervorming. 

De Inspectie JenV is een inspectie waar veel accent ligt op het toezien op het grote aantal uitvoerende diensten van het ministerie. Die vele diensten werken in opdracht van een groot aantal beleidsdirecties. Het organiseren van onafhankelijk toezicht zou bij de de Inspectie JenV dan ook met extra  aandacht en waarborgen moeten zijn omkleed. Nu lijkt het er op dat deze inspectie erg dicht op de onder toezicht gestelden staat. 

Interessant is dat de nieuwe inspectiedienst op de domeinen belastingen, toeslagen en douane meer op afstand komt van het kerndepartement. En dat de leiding geen onderdeel uitmaakt van de top van het ministerie. Dat zou naar mijn mening op zijn minst kunnen worden overwogen bij de Inspectie JenV. 

Mindert Mulder

Categorieën:Geen categorie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s