Staatssecretaris beantwoordt Kamervragen over versterking VTH-stelsel

Staatssecretaris Heijnen (IenW) geeft antwoorden op Kamervragen van lid Hagen (D66) naar aanleiding van de Kamerbrief van 8 juli 2022 over het Interbestuurlijke programma (IBP) versterking van het VTH-stelsel.

Uit de 10 pagina’s tellende brief zijn dit de highlights:

Samenvallen grenzen van OD’s en veiligheidsregio’s
Niet alle omgevingsdiensten (OD’s) hebben dezelfde grenzen als de veiligheidsregio’s omdat de weerstand van de lokale bestuurders tegen de oprichting van omgevingsdiensten groot was. Om toch tot een herziening van het VTH-stelsel te komen zijn na politieke en bestuurlijke afstemming meerdere vormen van omgevingsdiensten opgericht met uiteenlopende schaalgroottes en relatief grote verschillen in takenpakketten. Inmiddels is de “netwerkomgevingsdienst” niet meer toegestaan en zijn alle omgevingsdiensten een openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Om de verschillende schaalgroottes te legitimeren zijn er in 2017 in de Ministeriële regeling kringen van gemeenten aangewezen.

In pijler 1 (robuuste omgevingsdiensten en financiering) van het IBP VTH kijken we welke schaalgrootte passend is voor de optimale uitvoering van de taken van omgevingsdiensten en hoe we de samenhang met de andere aanbevelingen van de commissie Van Aartsen borgen. Gezamenlijk met de koepelorganisaties en de partijen in de uitvoering wordt bekeken welke omvang het best past en het meest toekomstbestendig is. Daarbij wordt rekening gehouden met de adviezen die al voorliggen, maar wordt ook gekeken naar de toekomst met nieuwe opgaven en bijbehorende taken.

Pijlers IBP
Het IBP kent zes pijlers waarin alle aanbevelingen van de Commissie Van Aartsen worden opgepakt met uitzondering van aanbeveling 4 (hetzelfde basistakenpakket voor elke omgevingsdienst). De opvolging van deze aanbeveling is al buiten het IBP in gang gezet. De zes pijlers zijn:

  1. Robuuste omgevingsdiensten en financiering
    (aanbevelingen 1, 2, 5 en 10 van de Commissie Van Aartsen)
  2. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging
    (aanbeveling 3 van de Commissie Van Aartsen)
  3. Informatievoorziening VTH
    (aanbeveling 6 van de Commissie Van Aartsen, de aanbevelingen (deel 1 en deel 2) van de Algemene Rekenkamer, de aangenomen motie Hagen van 8 juli 2021 en de aangenomen motie Hagen/Sneller van 1 juni 2022)
  4. Kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt
    (aanbeveling 6 van de Commissie Van Aartsen met toevoeging van arbeidsmarkt voor gekwalificeerd personeel)
  5. Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving
    (aanbevelingen 7 en 8 van de Commissie Van Aartsen)
  6. Monitoring kwaliteit milieutoezicht
    (aanbeveling 9 van de Commissie Van Aartsen)

Opleiding Boa’s
Voor de versterking van de inzet op milieucriminaliteit wordt uit de middelen vanuit het coalitieakkoord jaarlijks een budget beschikbaar gesteld ten behoeve van een opleidings- en trainingstraject voor de buitengewone opsporingsambtenaren (BOA’s). Dit is dus een extra investering in de kennis en training.

Kennisdeling
Op dit moment wordt een verkenning uitgevoerd naar de kennisinfrastructuur binnen het VTH-stelsel met aandacht voor het structureel, effectief en verantwoord uitvoeren van de VTH-taken (pijlers 3 (informatievoorziening VTH) en 4 (kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt)). Daarnaast zal in het kader van de versterking van de kennisopbouw en kennisdeling aan ODNL budget beschikbaar worden gesteld voor de doorontwikkeling van een robuuste kennisfunctie en de versterking van de ODNL Academie.

Inspectieview
De gegevens die via Inspectieview worden uitgewisseld zijn niet openbaar, maar worden geclassificeerd als “departementaal vertrouwelijk”. Dit betekent dat kennisname van deze gegevens door niet-geautoriseerden schadelijk kan zijn voor een (overheids)organisatie. Ander gebruik van gegevens dan voor de uitvoering van genoemde taken is niet toegestaan, omdat er conform de Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG) – altijd sprake moet zijn van doelbinding.

Het OM heeft aangegeven uiterlijk 2e helft 2022 aan te sluiten op Inspectieview Milieu, waarmee gegevens vanuit het Justitieel Documentatie Systeem (JDS) via Inspectieview gedeeld zullen worden.

Aanpak milieucriminaliteit
De bij de oprichting van de nationale politie toegezegde 412 fte specifiek geoormerkte informatie- en recherchecapaciteit voor de bestrijding van milieucriminaliteit is nauwelijks waargemaakt. De minister van J&V gaat inzet voor milieucriminaliteit opnemen in de Veiligheidsagenda voor de komende vier jaar. Een structureel bedrag, in drie jaar oplopend naar 6 miljoen euro, is gereserveerd voor de versterking van de Inlichtingen- en opsporingsdienst (IOD) van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

De Strategische Milieukamer krijgt een formele positie ten opzichte van de inzet van de politie, de strafrechtelijke inzet door de omgevingsdiensten en de ILT-IOD.

Er zijn nog gesprekken gaande over de versterking van het Functioneel Parket (FP). Het ministerie van JenV gaat binnenkort met het Openbaar Ministerie (OM) en de Raad voor de Rechtspraak in gesprek over de vraag hoe er meer prioriteit kan worden gegeven aan milieustrafzaken en hoe de kennis van milieurecht bij de zittende magistratuur (ZM) kan worden versterkt.

Basistakenpakket
Bij de brief van 8 april 2022 is een overzicht meegestuurd van gemeenten die nog niet alle basistaken hebben ondergebracht bij omgevingsdiensten. Alle betreffende gemeenten zullen voor het eind van dit jaar de stand van zaken melden inclusief de door hen ingezette acties om ervoor te zorgen dat deze taken alsnog worden overgedragen aan een omgevingsdienst. Ook zijn provincies bezig om te onderzoeken of een dergelijke situatie, het niet onderbrengen van basistaken door gemeenten, straks onder de Omgevingswet kan worden voorkomen. Er komt een circulaire die naast de wettelijke grondslag ervoor moet zorgen dat provincies onder de Omgevingswet hun systeemrol in het interbestuurlijk toezicht op kunnen pakken om ervoor te zorgen dat gemeenten de uitvoering van alle basistaken bij omgevingsdiensten beleggen.

Motie Hagen/Sneller
Aan de motie Hagen/Sneller (over een gedeeld informatiesysteem voor alle bestuurlijke en strafrechtelijke diensten die zijn betrokken bij opsporing en handhaving rond milieucriminaliteit) wordt o.a. vorm gegeven middels het opstellen van het informatielandschap van het VTH-stelsel. Dit landschap beschrijft hoe de huidige informatievoorziening van het VTH-stelsel is ingericht, hoe het in de praktijk werkt en waar knelpunten optreden. Op dit moment worden alle partijen in het VTH-stelsel hierover geïnterviewd. Dit informatielandschap zal mede de grondslag zijn voor het formuleren van verbetervoorstellen voor de informatievoorziening van het VTH-stelsel en de wijze waarop invulling aan genoemde motie wordt gegeven. Halverwege 2023 moet dit meer concreet zijn.

Één uitvoerings- en handhavingsbeleid en één uitvoeringsprogramma per regio (aanbeveling 7 van de cie Van Aartsen)
Het klopt dat onder het huidige recht reeds sprake is van een duidelijke verplichting tot het regionaal voeren van één uitvoerings- en handhavingsbeleid, met één uitvoeringsprogramma op basis van één risicoanalyse per regio. Eventuele verduidelijkingen en acties worden in pijler 5 van het IBP VTH (onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving) verder opgepakt en uitgewerkt:

  • Het regionale uitvoerings- en handhavingsbeleid wordt in beeld gebracht. Dit geeft inzicht in overeenkomsten en verschillen.
  • Bezien wordt in hoeverre belangrijke (transitie)opgaven, als circulaire economie, kunnen worden opgenomen in regionale strategieën.
  • Onderzocht en bepaald wordt hoe in het proces voor de regio één risicoanalyse en uitvoerings- en handhavingsplan kan worden opgesteld en hoe dit kan worden geborgd in de professionalisering van de beleids- en uitvoeringscyclus (de zgn. Big-8).
  • Er komt een implementatieprogramma voor de verschillende regio’s.
  • Verder wordt gewerkt aan het doorvoeren van aanpassingen in wet- en regelgeving.

Advisering en uitvoeringstoets door omgevingsdiensten over omgevingsplannen
Hierbij wordt in eerste instantie gedacht aan het maken van goede afspraken tussen de betrokken partijen. De Omgevingswet regelt namelijk in principe niet het verkeer tussen overheden.

BRZO+
Inzake de door Van Aartsen aanbevolen betere afstemming (BRZO+) tussen de verschillende milieudoelstellingen en doel- en middelvoorschriften voor complexe inrichtingen is vooral zaak voor het milieubevoegde gezag en de omgevingsdiensten. Binnen het IBP VTH moet deze aanbeveling nog verder worden uitgewerkt in één van de pijlers.

Voortgangsrapportages
Voor het informeren van de Tweede Kamer zijn jaarlijks twee voortgangsrapportages gepland. Hierin wordt ingegaan op de inhoud en voortgang van alle pijlers van het IBP VTH. De eerstvolgende is voorzien in december 2022.

Categorieën:VTH-Stelsel milieu

Tagged as:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s